Zelf heb ik helaas in minder dan een jaar tijd drie miskramen gehad. Ik ken de angst en de onzekerheid die je kan voelen in het eerste trimester van een zwangerschap helaas maar al te goed.
Ruim 25% van alle zwangerschappen eindigt in een miskraam en over het algemeen is het moeilijk om een expliciete oorzaak vast te stellen. In de meeste gevallen wordt er vanuit gegaan dat de oorzaak een chromosale afwijking is.
Het is makkelijk om aan jezelf te twijfelen en de schuld van een miskraam bij jezelf te leggen. Misschien had je toch niet die zware deadlift moeten doen of toch gelijk moeten stoppen met hardlopen of spinning.
Weet dat het niet jouw schuld is en dat de oorzaak niet ligt bij je sportieve keuzes.
Meerdere onderzoeken laten zien dat sporten in de zwangerschap, ook in het eerste trimester, veilig is. Sporten op een lage tot gemiddelde intensiteit vergroot het risico op een miskraam niet. Ook zien we terug dat het doen van krachttraining waarbij met relatief hoge percentages gewicht wordt getraind het risico op een miskraam niet vergroot. De meeste onderzoeken kijken naar een verband tussen miskramen en sporten waarbij er op een matige intensiteit voor niet langer dan 60 minuten wordt gesport. We kunnen dus niet met zekerheid zeggen of er een verband is tussen een verhoogd risico op een miskraam en langdurig sporten.
Wanneer is sporten wel een risico?
Voordat je doorpakt of start met sporten is het van belang dat je weet dat er een aantal absolute contra-indicaties zijn wat betreft sporten en inspanning tijdens de zwangerschap.
Een contra-indicatie is een medische reden om iets niet te doen, omdat dit schadelijke gevolgen kan hebben. We spreken van absolute en relatieve contra-indicaties. Absoluut betekent dat iets echt niet kan en relatief betekent dat iets deels of aangepast, maar onder strenge voorwaarden, kan worden voortgezet.
Absolute contra-indicaties
Ernstige luchtwegaandoeningen: (bijv. COPD / chronische obstructieve longziekte, restrictieve longziekte en cystic fibrosis / taaislijmziekte)
Ernstige verworven of aangeboren hartziekte: in combinatie met inspanningsintolerantie
Ongecontroleerde of ernstige hartritmestoornis
Loslatende placenta (placenta-abruptie)
Vasa praevia
Ongecontroleerde diabetes type 1
Intra-uteriene groeivertraging (IUGR / vertraagde foetale groei)
Actieve vroeggeboorte / vroegtijdige weeën
Ernstige pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging)
Cervixinsufficiëntie (zwakke of te vroeg ontsluitende baarmoederhals)
Relatieve contra-indicaties
Milde luchtwegaandoeningen
Milde aangeboren of verworven hartaandoening
Gecontroleerde diabetes type 1:
Milde pre-eclampsie: (zwangerschapsvergiftiging)
Vroegtijdig gebroken vliezen: (PPROM / Preterm Premature Rupture of Membranes)
Placenta previa: (laagliggende/voorliggende placenta) na 28 weken
Onbehandelde schildklierziekte
Symptomatische, ernstige eetstoornis
Meervoudige voedingstekorten en/of chronische ondervoeding
Matig tot zwaar roken: (>20 sigaretten per dag) in de aanwezigheid van comorbiditeiten (bijkomende aandoeningen)
Direct stoppen met sporten
Het is overwegend dus veilig om te blijven sporten tijdens je zwangerschap, maar er zijn een aantal situaties waarin het belangrijk is dat je direct stopt en contact opneemt met je verloskundige of gynaecoloog.
Vaginale bloedingen of het lekken van vocht dat geen urine is
Plotselinge, heftige buikpijn of krampen
Plotselinge pijn op de borst, kortademigheid en duizeligheid dat niet over gaat bij rust
Heftige hoofdpijn of plotseling opzwellen van handen, voeten en gezicht
Kuitpijn of zwellen van de kuiten
Je voelt je baby aanzienlijk minder bewegen
Over het algemeen verhoogd sporten het risico op een miskraam dus niet en verlaagt het de kans op andere risico’s, zoals zwangerschapsvergiftiging en zwangerschapsdiabetes. Sporten vermijden in je eerste trimester, om zo het risico op een miskraam te verlagen, is dus ook niet nodig. De genoemde contra-indicaties bespreek je met je verloskundige of gynaecoloog en bij twijfel kunnen zij je het beste adviseren over wat je wel en niet kunt qua inspanning tijdens je zwangerschap.
Bronnen
- Meah VL, Davies GA, Davenport MH Why can’t I exercise during pregnancy? Time to revisit medical ‘absolute’ and ‘relative’ contraindications: systematic review of evidence of harm and a call to action British Journal of Sports Medicine 2020;54:1395-1404.
Barakat R, Zhang D, Silva-José C, Sánchez-Polán M, Franco E, Mottola MF. The Influence of Physical Activity during Pregnancy on Miscarriage-Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Med. 2023 Aug 19;12(16):5393. doi: 10.3390/jcm12165393. PMID: 37629435; PMCID: PMC10455409.
Davenport MH, Kathol AJ, Mottola MF, Skow RJ, Meah VL, Poitras VJ, Jaramillo Garcia A, Gray CE, Barrowman N, Riske L, Sobierajski F, James M, Nagpal T, Marchand AA, Slater LG, Adamo KB, Davies GA, Barakat R, Ruchat SM. Prenatal exercise is not associated with fetal mortality: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2019 Jan;53(2):108-115. doi: 10.1136/bjsports-2018-099773. Epub 2018 Oct 18. PMID: 30337346.
Prevett C, Davenport MH. High-Load Resistance Training in the First Trimester, a Retrospective Survey: Implications for Exercise Professionals and Obstetrical Providers.Med Sci Sports Exerc. 2026 Jun 1;58(6):1236-1245. doi: 10.1249/MSS.0000000000003956. Epub 2026 Feb 2. PMID: 41630131.
